دربارهی مفهوم «عدالت جهانی»
«عدالت جهانی» اصطلاحی عام در نظریهی سیاسی و روابط بینالملل است که به مباحث مربوط به دامنه و مناسبت بهکارگیری نظریههای عدالت توزیعی و عدالت اجتماعی در سطح جهانی اشاره دارد. بهبیان مختصر، دغدغهی عدالت جهانی کاهش نابرابریهای جهانی موجود و نیز استنتاج اصول هنجاری لازم برای خلق یک توزیع منصفانهتر و عادلانهتر منافع و مسئولیتها در سطح جهانی است. بسیاری از محققان عدالت جهانی، ملهم از آثار جان راولز (هرچندکه او خود این ایده را نمیپسندید)، استدلال کردهاند که تحت شرایط جهانیشدن سطح داخلی اکنون نمود جهانی یافته است و بنابراین این مطالبه ایجاد شده است که قلمروی عدالت در سطح جهانی نیز به کار بسته شود. در این شرایط، این استدلال مطرح شده است که جهانیسازی وضعیتی را ایجاد کرده است که کشورها بهشدت به هم مرتبط شدهاند و ساختارهای بنیادینی را میان دولتها و ملتها خلق کرده است که در آن موضوع عدالت برجستهتر شده است. افزونبرآن، بسیاری از محققانِ علاقهمند به ایدهی جهانشهری و کنشگرایی جهانی شرحی ارتباطی از عدالت جهانی ارائه کردهاند و اشاره کردهاند که جنبههای عمومی سرشت بشر، حقوق بشر، کرامت بشر و قانون طبیعی اخلاقا اصول عدالت جهانی و اصلاحات نهادی را بهجهت فرونشاندن نابرابریهای سیاسی، اجتماعی و اقتصادی مطالبه میکنند.
مباحث درون قلمروی عدالت جهانی در پیرامون مسائل زیر دور میزند: نیاز به مشارکت هویتهای فرهنگی و ملی بهمثابهی مبنایی برای یگانگی ارتباطی، ضرورت توجه به تکالیف اخلاقی معطوف به عدالت و نیاز به گونههای مختلف امکانات بهجهت تحقق مطالبات عدالت جهانی. در دوران متاخرتر، مباحث عدالت جهانی به مسائل کنش جمعی ناظر به همزیستی جهانی و بقای زیست در سیارهی زمین ارتباط بیشتری پیدا کردهاند. همچنین اتکای متقابل انسانها اکنون اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
منبع:
Brown, Garrett W. & mclean, Iain & mcmillan, Alistair, “global justice” In The Concise Oxford Dictionary of Politics and International Relations, Oxford University Press, 2021.
کلمات کلیدی:
